Oszukani przez boty. Czy wierzyć opiniom i ocenom w internecie?
Większość decyzji zakupowych zaczyna się dziś od tego samego rytuału: scrollowania opinii i ocen. Ufamy zdaniu nieznajomych o restauracjach, produktach i usługach tak, jakby były to rekomendacje od dobrych znajomych. Tyle że „nieznajomi”, którzy zostawiają oceny, niekoniecznie są ludźmi. I nawet, gdy się tego domyślamy, magia średniej oceny 4.8 wciąż działa.
Według najnowszego raportu „2025 Bad Bot Report” firmy Imperva, już 51 procent globalnego ruchu internetowego generują boty, a nie ludzie, a trzech z dziesięciu recenzji nie napisał człowiek.
Stawką nie tylko pieniądze
Zdaniem ekspertów szkody wykraczają daleko poza straty finansowe. Gdy 98 procent konsumentów czyta opinie przed zakupem, a 88 procent ufa im tak samo jak osobistym rekomendacjom, fałszywe recenzje wypaczają sam mechanizm, na którym polegamy.
Przeciętny konsument traci około 125 dolarów rocznie na produkty kupione na podstawie wprowadzających w błąd recenzji, ale prawdziwy koszt wykracza poza aspekt finansowy. To urlop zrujnowany przez hotel fałszywie oceniony, prezent, który rozczarowuje. I zaufanie, które eroduje z każdym kolejnym oszustwem.
Karol Chilimoniuk z sieci World:
Branża restauracyjna najlepiej pokazuje, jak ten kryzys dotyka obie strony transakcji. Jedna dodatkowa gwiazdka w recenzjach może zwiększyć przychody nawet o 9 procent. Odwrotna sytuacja bywa dramatyczna: 22 procent klientów unika restauracji po przeczytaniu tylko jednej negatywnej opinii, a po trzech liczba ta rośnie do 59 procent.
Brakuje im zasobów, by walczyć z atakami czy konkurować z kampaniami manipulacyjnymi. Ponad 50 procent konsumentów twierdzi, że nie kupi produktu, jeśli podejrzewa fałszywe recenzje. Tworzy się błędne koło, w którym podejrzliwość szkodzi zarówno uczciwym firmom, jak i oszustom. W efekcie tworzy się rynek, gdzie liczy się nie jakość produktu czy usługi, ale to, jaki ktoś ma budżet na manipulacje.
Sklepy kupują opinie
Tymczasem w polskim internecie już około 40 procent internautów zetknęło się z fałszywymi opiniami lub recenzjami dotyczącymi produktów i usług – wynika z badania TrustMate.io. W tym samym opracowaniu mowa o tym, że ekspozycja na nie może obniżyć zaufanie konsumentów o 26 a ich intencje zakupowe o 20,5 procent.
Dodajmy, że każdy przedsiębiorca, który zapewnia dostęp do recenzji produktów i usług, musi podać, czy je weryfikuje. Powinien też poinformować, w jaki sposób sprawdza ich autentyczność, a także czy zamieszcza wszystkie, w tym negatywne. Za niezgodne z przepisami praktyki grozi kara w wysokości do 10 proc. obrotu.
***
economista.pl to serwis ekonomiczny prezentujący rzetelne dane, analizy i informacje finansowe dotyczące gospodarki, finansów, technologii czy rynku nieruchomości. Od kilku lat prowadzony przez doświadczonych dziennikarzy ekonomicznych. Osoby i firmy zainteresowane współpracą zapraszamy do kontaktu na adres:
