Zielona rewolucja miast. Gdzie lasy zajmują największy obszar?

W polskich miastach trwa zielona rewolucja. Z danych wynika, że w ciągu pięciu lat Wrocław zyskał 807 ha terenów leśnych, Poznań – ok. 500 ha, a Kraków – ok. 250 ha. Najbardziej zalesionym miastem wojewódzkim jest Zielona Góra, gdzie lasy zajmują ponad połowę powierzchni miasta.

Dzień Lasu to idealny moment, by przestać myśleć o mieście jako o betonowej pustyni z kilkoma parkami. Dzieje się coś, co jeszcze kilkanaście lat temu trudno byłoby sobie wyobrazić. Mimo olbrzymiej presji inwestycyjnej i ekspansji zabudowy, największe metropolie zwiększyły powierzchnię swoich lasów – mówi Marek Wielgo, ekspert portalu GetHome.pl.

Wrocław, Poznań i Kraków na zielono

Analiza danych Geoportal.gov.pl pokazuje, że Wrocław, Poznań i Kraków wyraźnie zwiększyły powierzchnię swoich lasów w ciągu ostatnich pięciu lat. Co istotne, żadna z tych metropolii nie powiększyła w tym czasie swoich granic administracyjnych kosztem gmin ościennych.

Najbardziej wyróżnia się Wrocław. W 2020 r. lasy zajmowały tam ok. 1,5 tys. ha, a w 2025 r. już ok. 2,3 tys. ha. Oznacza to wzrost o 54 proc., czyli o 807 ha nowych lub zrewitalizowanych terenów leśnych.

Poznań zwiększył powierzchnię lasów o 15 proc. (ok. 500 ha). Z kolei Kraków – mimo dużej presji urbanizacyjnej – odnotował wzrost o 18 proc., czyli o ok. 250 ha. Łączna powierzchnia lasów wynosi obecnie ok. 1,7 tys. ha.

Fot. pixabay.com

Warszawa na plus

Inne miasta wojewódzkie nie notują tak dużych przyrostów, a w części z nich powierzchnia lasów nawet nieznacznie się zmniejszyła. Pozytywne jest jednak to, że nie widać wyraźnej tendencji „wypychania lasów” przez urbanizację – komentuje Wielgo.

Dobrym przykładem jest Warszawa, gdzie intensywny rozwój zabudowy nie uszczuplił zasobów leśnych. W analizowanym okresie ich powierzchnia zwiększyła się o 13 ha i wynosi obecnie blisko 8 tys. ha. Charakterystyczne dla stolicy są tzw. kliny zieleni, przecinające całe dzielnice, m.in. Wawer, Bielany i Ursynów.

Zielona Góra najbardziej „leśna”

Pod względem udziału lasów w powierzchni miasta zdecydowanym liderem jest Zielona Góra – lasy pokrywają tam 55 proc. obszaru. Oznacza to, że zajmują one więcej miejsca niż tereny zabudowane.

Drugie miejsce zajmują Katowice z wynikiem 42 proc., co może być zaskoczeniem – miasto kojarzone z przemysłem należy dziś do najbardziej zielonych w Polsce. Stabilnie prezentują się Bydgoszcz, Toruń, Olsztyn i Kielce, gdzie udział lasów przekracza 20 proc. W tych miastach kompleksy leśne pełnią ważną funkcję naturalnych buforów termicznych i poprawiają mikroklimat.

„Środkowa liga” zalesienia

Białystok, Gdańsk, Szczecin, Warszawa, Poznań, Lublin i Opole – z kilkunastoprocentowym udziałem lasów – tworzą „środkową ligę” zalesienia. W części z nich widoczny jest potencjał dalszego wzrostu, szczególnie w Poznaniu, gdzie ostatnie lata pokazują skuteczność lokalnej polityki zieleni.

Wrocław, mimo dynamicznego przyrostu powierzchni lasów, nadal znajduje się w dolnej części zestawienia. Podobnie Łódź, Gorzów Wielkopolski, Kraków i Rzeszów – wszystkie te miasta mają mniej niż 10 proc. powierzchni pokrytej lasami.

W ich przypadku ograniczenia wynikają głównie z uwarunkowań geograficznych i historycznego zagospodarowania. Przykładowo Kraków rozwija się w silnie zurbanizowanej dolinie Wisły, co ogranicza możliwości zwiększania terenów leśnych.

Fot. pixabay.com

Lasy społeczne – nowe podejście do ekologii

Coraz większą rolę w miastach odgrywa koncepcja tzw. lasów społecznych. Oznacza ona zmianę sposobu zarządzania istniejącymi kompleksami leśnymi. W praktyce chodzi o traktowanie lasów jako dobra wspólnego – z ograniczeniem wycinki, naciskiem na funkcje rekreacyjne i edukacyjne oraz ochronę bioróżnorodności.

Tak zarządzane tereny pełnią rolę naturalnych „klimatyzatorów”, magazynów wody i miejsc codziennego wypoczynku mieszkańców.

Pilotaż wyznaczania lasów społecznych rozpoczął się jesienią 2024 r. i objął m.in. Warszawę, Katowice, Toruń, Bydgoszcz, Wrocław i Kielce. Łącznie chodzi o ponad 78 tys. ha lasów o wiodącej funkcji społecznej. W kolejnych etapach program ma zostać rozszerzony na Kraków, Trójmiasto, Łódź i Poznań.

To właśnie lasy, a nie parki, w największym stopniu regulują mikroklimat miast – chłodzą powietrze, poprawiają jego jakość i tworzą naturalne korytarze ekologiczne. Choć ich znaczenie jest oczywiste, dopiero w ostatnich latach zaczęły być traktowane jako strategiczny zasób społeczny, a nie wyłącznie gospodarczy – podsumowuje Wielgo.

***

economista.pl to serwis ekonomiczny prezentujący rzetelne analizy, dane i informacje finansowe dotyczące gospodarki, finansów, technologii czy rynku nieruchomości. Od 4 lat prowadzony przez doświadczonych dziennikarzy ekonomicznych. Osoby i firmy zainteresowane współpracą zapraszamy do kontaktu na adres:

Wybrane dla Ciebie
Rower to więcej niż rekreacja. Polska na jednośladowym rynku Europy
Rower to więcej niż rekreacja. Polska na jednośladowym rynku Europy
EFNI: Polska moich marzeń, czyli pokolenie Z o swojej przyszłości
EFNI: Polska moich marzeń, czyli pokolenie Z o swojej przyszłości
Tanie mieszkania. Gdzie są najtańsze dzielnice w najdroższych miastach?
Tanie mieszkania. Gdzie są najtańsze dzielnice w najdroższych miastach?
Demografia nie pozostawia złudzeń. „X-ksy” potrzebne jak nigdy
Demografia nie pozostawia złudzeń. „X-ksy” potrzebne jak nigdy
Rosną zaległości branży TSL. Drożejące paliwa biją w polskie firmy
Rosną zaległości branży TSL. Drożejące paliwa biją w polskie firmy
Finansowe zakręty, czyli skrajne podejście Polaka do pieniędzy
Finansowe zakręty, czyli skrajne podejście Polaka do pieniędzy
Ceny mieszkań. Sopot jest już pięć razy droższy od Bytomia
Ceny mieszkań. Sopot jest już pięć razy droższy od Bytomia
Polak w podróży. Dokąd najchętniej wyjeżdżamy za granicę?
Polak w podróży. Dokąd najchętniej wyjeżdżamy za granicę?
Reemigracja jako rosnący trend. Nowa szansa dla rynku pracy?
Reemigracja jako rosnący trend. Nowa szansa dla rynku pracy?
Cyfrowy strach Polaka. Fałszywy kod QR to jak „pocałunek kobry”
Cyfrowy strach Polaka. Fałszywy kod QR to jak „pocałunek kobry”
Co czwarte auto jest kolorowe. Które sprzedają się najszybciej?
Co czwarte auto jest kolorowe. Które sprzedają się najszybciej?
Barometr rynku najmu – stolica ciut tańsza. Rynek w punkcie zwrotnym
Barometr rynku najmu – stolica ciut tańsza. Rynek w punkcie zwrotnym