Ukraińcy

24 lutego mijają cztery lata od rozpoczęcia rosyjskiej inwazji na Ukrainę – wydarzenia, które wstrząsnęło nie tylko geopolityką, ale także fundamentami polskiego rynku pracy i relacji społecznych. Skala migracji, zmieniająca się dostępność pracowników z Ukrainy oraz ewolucja postaw Polaków i Ukraińców tworzą dziś nową rzeczywistość gospodarczą. Dane pokazują wyraźne trendy: stabilizację liczby uchodźców, rosnącą systemowość regulacji oraz postępujące ochłodzenie nastrojów społecznych. Eksperci podsumowali cztery lata wojny, analizując kluczowe wskaźniki dotyczące obecności Ukraińców w Polsce, sytuacji na rynku pracy oraz relacji między narodami.

Nawet co czwarty Ukrainiec i co piąta Ukrainka rozważa emigrację po zakończeniu wojny – wynika z badań Fundacji Inicjatywy Demokratyczne i Centrum Razumkowa. Takie rozwiązanie będzie atrakcyjne dla osób, które w wyniku trwającego konfliktu miały trudności na rynku pracy i będą chciały podreperować domowy budżet. Polska pozostaje liderem wśród krajów wybieranych przez Ukraińców. W ostatnim „Barometrze Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service 43 proc. naszych wschodnich sąsiadów planowało powrót do Polski. Eksperci szacują, że liczba przyjezdnych może przekroczyć milion osób.

Centrum Analityczne Gremi Personal zaprezentowało wyniki obszernego badania przeprowadzonego w siedmiu największych miastach Polski: Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Gdańsku, Poznaniu, Łodzi i Szczecinie. Zakres tematyczny badania obejmował: poczucie tożsamości, doświadczenia integracji i dyskryminacji, relacje z Polakami poza pracą, obraz Ukraińców w mediach, poziom zaufania do instytucji oraz motywacje związane z pozostaniem lub powrotem do Ukrainy. Istotną część stanowiły także pytania o to, co decyduje o poczuciu „domu” w Polsce. Wyniki nie są zbyt optymistyczne.

Ilu obcokrajowców kupuje nowe mieszkania w Polsce i czy ich liczba rośnie? Jaka jest największa grupa kupujących wśród cudzoziemców i jakimi mieszkaniami najbardziej interesują się nabywcy zza granicy? Głos mają deweloperzy.

W ciągu ostatnich kilku lat Polska doświadczyła bezprecedensowego wzrostu liczby pracujących cudzoziemców. Podczas gdy w latach 2009-2014 ok. 60 tys. cudzoziemców było objętych ubezpieczeniami społecznymi, w ostatniej dekadzie ich liczba zwiększyła się o ponad milion. Ta zmiana znajduje odzwierciedlenie w doświadczeniach pracowników. Jak pokazuje „Barometr Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service, co trzeci Polak miał okazję współpracować z obcokrajowcami. 67 proc. osób ocenia te doświadczenia pozytywnie, a co piąty pracownik uważa, że cudzoziemcy wnoszą do zespołu dużą wartość.

Polski rynek pracy wchodzi w fazę przejściową – liczba pracowników z Azji maleje, procedury zatrudniania stają się coraz trudniejsze, a pracodawcy w dużej mierze opierają się dziś na obywatelach Ukrainy. Eksperci rynku rekrutacyjnego ostrzegają, że jeśli firmy nie zaczną odpowiednio wcześniej planować zatrudnienia, w niedalekiej przyszłości mogą pojawić się poważne braki kadrowe.

Polska odpowiada obecnie za realizację 20 procent transportu towarów w Unii Europejskiej. Wyprzedza między innymi Niemcy i Hiszpanię, które odpowiadają kolejno za 15 i 14 procent. W branży pojawiają się jednak wyzwania w postaci dynamicznie zmieniającego się rynku, rosnących kosztów, czy starzejącej się kadry kierowców. Chcąc zachować pozycję, polskie firmy muszą być gotowe do pokonania tych trudności. Nie będzie to łatwe.

Polska Policja podała niedawno, że cudzoziemcy byli podejrzani o popełnienie 16 373 przestępstw w minionym roku (kradzieże, rozboje, włamania). Z 30 130 kradzieży sklepowych odnotowanych w 2024 r., odpowiadają za 1 366. Liczby mogą robić wrażenie, ale warto pamiętać, że w ogólnym rozrachunku przestępstwa cudzoziemców stanowią jedynie niewielki odsetek. I nie powinno się tych tematów wykorzystywać politycznie.

Raczej nie zaskakuje to, że największą popularnością polskie nieruchomości cieszą się wśród Ukraińców, Niemców i Białorusinów, ale na liście osób kupujących mieszkania „nad Wisłą” znaleźć możemy już prawie 120 narodowości – wynika z danych MSWiA. W ręce zagranicznych nabywców trafiło w 2024 roku 17330 mieszkań. To sugeruje, że ich udział w rodzimym rynku mieszkaniowym może wynosić około 5 procent.

​Wynikowo wracamy do przedpandemicznych lat – wydatki Ukraińców w Polsce w 2024 roku osiągnęły 7 mld zł, co stanowi niewielki spadek (o 63 mln zł, czyli 0,89%) w porównaniu z rokiem poprzednim. W ostatnim kwartale 2024 roku Ukraińcy wydali w Polsce 1,76 mld zł – wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS). Te wyniki są zbliżone do poziomu notowanego w latach 2016-2019, kiedy średnie roczne wydatki kształtowały się na poziomie 7,5 mld zł. W kolejnych latach, ze względu na pandemię, wydatki te znacząco spadły.

Polska wydała 643 tys. pozwoleń na pobyt cudzoziemców, najwięcej w całej Unii Europejskiej – wynika z najnowszych danych Eurostatu podsumowujących 2023 rok. Mimo rosnącej liczby migrantów, nasz kraj wciąż nie jest pierwszym wyborem dla wysoko wykwalifikowanych specjalistów. W 2023 roku 78 procent Niebieskich Kart UE, pozwalających na pracę wykwalifikowanym pracownikom spoza Unii, wydano w Niemczech. Polska, choć zajęła drugie miejsce, wydała ich ponad dziesięciokrotnie mniej. Różnica jest więc duża.

Już co czwarty pracodawca odczuwa odpływ ukraińskich pracowników z polskiego rynku pracy – wynika z najnowszego „Barometru Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service. Aktualnie 43 proc. przedsiębiorców ma w swojej załodze kadrę ze Wschodu, to o 6 pkt proc. mniej niż rok temu. Spadek podaży Ukraińców najmocniej widać w branżach potrzebujących pracowników niższego szczebla. Firmy najczęściej płacą naszym wschodnim sąsiadom od 27,7 zł do 34,9 zł brutto za godzinę pracy. 88 proc. Ukraińców wskazuje, że ich zarobki w Polsce to max. 5 tys. zł netto miesięcznie. Minimalna w Ukrainie to aktualnie ok. 750 zł.

W 2023 roku obcokrajowcy kupili w naszym kraju 14 346 mieszkań. Największą popularnością polskie nieruchomości cieszą się, co raczej nie dziwi, wśród Ukraińców. I to oni kupili „nad Wisłą” połowę, czyli ponad 7 tysięcy mieszkań o łącznej powierzchni prawie 390 tys. m kw.

Tylko co dziesiąty Ukrainiec pracujący w Polsce osiąga zarobki przekraczające 5 tys. zł netto miesięcznie. Wynagrodzenia więcej niż połowy osób oscylują wokół pensji minimalnej lub nieznacznie ją przewyższają, a 30 proc. zatrudnionych może liczyć na 4-5 tys. zł netto miesięcznie – wynika z danych „Barometru Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service. Jak zatem widać szału nie ma.

Imigranci z krajów Azji i Ameryki Łacińskiej, mimo barier językowych oraz długotrwałego procesu zatrudnienia, wykazują dużą chęć pracy w Polsce, są zadowoleni z zatrudnienia oraz planują zatrzymać się w Polsce na dłużej. Wśród wyzwań respondenci najczęściej wymieniają barierę językową i długi proces zatrudnienia. Świadczą o tym wyniki pierwszego w Polsce badania sondażowego z pracującymi w Polsce imigrantami spoza Europy.

Jakie jest zainteresowanie kupnem nowych mieszkań wśród obcokrajowców i czy aktywność zakupowa osób z zagranicy rośnie? Warto wiedzieć kto nabywa mieszkania w Polsce i jakie są to mieszkania? Oto głos branży.

18,4 procent firm zatrudnia obecnie obcokrajowców, a według deklaracji liczba ta ma wzrosnąć w ciągu najbliższego roku – wynika z „Barometru Rynku Pracy 2024”. Zdecydowaną większość pracujących w Polsce cudzoziemców nadal stanowią Ukraińcy, którzy – choć doceniają pracę w naszym kraju – coraz częściej wybierają pracę na Zachodzie. Do grona obywateli z dawnego bloku wschodniego dołączają pracownicy z innych kierunków, m.in. z Kolumbii, Nepalu czy Filipin. Barierą w ich zatrudnianiu są nie tylko różnice kulturowe, ale także czas potrzebny na dopełnienie formalności.

24 lutego br. miną dwa lata od agresji Rosji na Ukrainę. Wojna wywarła wpływ na cały świat, ale w Polsce jej skutki, m.in. ze względu na bliskość geograficzną i masowy napływ uchodźców, zobaczyliśmy wyraźnie. W naszym kraju ten obraz po dwóch latach jest inny niż jeszcze rok temu. Widać to wyraźnie w liczbach, zwłaszcza w spadającej podaży Ukraińców na rynku pracy oraz pogarszającym się sentymencie Polaków.

Z raportu NBP opartego o wyniki badań ankietowych dorosłych migrantów z Ukrainy w Polsce wynika, że nie zmieniła się istotnie w stosunku do listopada 2022 r. ich struktura demograficzna. Dorośli migranci z Ukrainy to w większości kobiety – około 68 procent (w grupie imigrantów przedwojennych stanowiły 55 procent, a w grupie uchodźców 78 procent). Migranci to osoby dobrze wykształcone coraz lepiej znające język polski.

Mijający rok był pierwszym od kilku lat bez znaczących szoków na rynku pracy, takich jak pandemia, szybko rosnąca inflacja czy wojna. Stabilizacja, z którą mieliśmy do czynienia, utrzyma się też najpewniej w kolejnym roku. Przedsiębiorcy raczej z optymizmem patrzą w przyszłość, choć miejsc pracy będzie mniej, a bezrobocie nie wzrośnie. Trzy kluczowe wyzwania, z jakimi przyjdzie się nam zmierzyć w 2024 roku to sztuczna inteligencja oraz automatyzacja, edukacja przyszłości oraz polityka migracyjna.

Połowa obywateli Ukrainy przebywających w Polsce przyjechała do naszego kraju z dziećmi, a 70 procent z nich wysłało pociechy do polskich szkół i przedszkoli – wynika z badania „Obywatele Ukrainy na polskim rynku pracy. Nowe wyzwania i perspektywy” przeprowadzonego przez Platformę Migracyjną EWL, Fundację EWL oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

Wydatki Ukraińców w Polsce w drugim kwartale br. wyniosły 1,76 mld zł, czyli prawie 300 mln więcej niż roku temu i 1,1 mld zł więcej niż w 2021 roku. W perspektywie półrocza wynik wskazuje na powrót poziomu sprzed pandemii. W latach 2014-2019 Ukraińcy w pół roku wydawali w naszym kraju w sklepach i na usługi średnio 3,4 mld zł. Po sześciu miesiącach 2023 roku to już niemal 3,2 mld zł.

Obywatele Ukrainy przebywający w Polsce wysyłają do swojego kraju średnio około 771 złotych miesięcznie. Świadczą o tym wyniki badania „Obywatele Ukrainy na polskim rynku pracy. Nowe wyzwania i perspektywy” przeprowadzonego przez Platformę Migracyjną EWL, Fundację EWL oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

Obywatele Ukrainy najczęściej znajdują pracę w Polsce dzięki poleceniom lub samodzielnie oraz gotowi są do przeniesienia się z dużych miast do mniejszych miejscowości – wynika z raportu „Obywatele Ukrainy na polskim rynku pracy. Nowe wyzwania i perspektywy” przeprowadzonego przez Platformę Migracyjną EWL, Fundację EWL oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Oto co jeszcze znajdziemy w raporcie.

Do 2040 roku liczba mieszkańców Polski spadnie do 36 mln, czyli o 5 proc. Sytuacja w regionach będzie zróżnicowana. Województwa łódzkie i świętokrzyskie się wyludniają, a np. Warszawie przybędzie mieszkańców. Drugim istotnym trendem jest starzenie się społeczeństwa. Mocniej zestarzeją się duże miasta, a mniej regiony je otaczające. Co będzie to oznaczało dla gospodarki?