Ukraińcy w Polsce: pozycja w pracy i rosnące poczucie nieakceptacji

Centrum Analityczne Gremi Personal zaprezentowało wyniki obszernego badania przeprowadzonego w siedmiu największych miastach Polski: Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Gdańsku, Poznaniu, Łodzi i Szczecinie. Zakres tematyczny badania obejmował: poczucie tożsamości, doświadczenia integracji i dyskryminacji, relacje z Polakami poza pracą, obraz Ukraińców w mediach, poziom zaufania do instytucji oraz motywacje związane z pozostaniem lub powrotem do Ukrainy. Istotną część stanowiły także pytania o to, co decyduje o poczuciu „domu” w Polsce. Wyniki nie są zbyt optymistyczne.

Choć 80 procent badanych ma stabilne zatrudnienie i często perspektywę dłuższego pobytu, tylko 11 procent z nich czuje się w pełni zintegrowanych. Kolejne 34 procent określa swoją sytuację jako „częściowo zakorzenioną”.

Poczucie nieakceptacji

Ukraińcy wskazują, że barierą integracji nie jest język czy brak dokumentów, lecz poczucie nieakceptacji. Blisko połowa uczestników przyznaje, że nigdy lub prawie nigdy nie ma kontaktu z Polakami poza pracą, a aż 69 procent doświadczyło uprzedzeń lub lekceważenia.

Zaledwie 18 procent respondentów uważa, że media pokazują Ukraińców w pozytywnym świetle, 32 procent postrzega przekaz jako wyważony, a 26 procent – jako stereotypowy. Brak zniuansowanego wizerunku prowadzi do poczucia wykluczenia i utraty zaufania do instytucji państwowych i społecznych.

Zależy od rozwoju sytuacji

W części poświęconej przyszłości 45,3 procent badanych przyznało, że nie wie, czy zostanie w Polsce – decyzja zależy od rozwoju sytuacji. 17,9 procent planuje powrót do Ukrainy, gdy tylko będzie tam bezpiecznie. Kolejne 10,4 procent deklaruje, że traktuje swój pobyt w Polsce jako tymczasowy. Tylko 13,2 procent chce zostać na stałe, jeśli sytuacja będzie stabilna.

Pytani o to, co sprawia, że Polska staje się „domem”, Ukraińcy wskazują najczęściej: poczucie stabilności (30,7%), możliwość życia z rodziną (23,6%), krąg znajomych i oswojone środowisko (15,1%). Dla nielicznych (10,6%) kluczowe znaczenie ma komfortowa praca lub poczucie akceptacji. Jeszcze mniej respondentów (9,5%) wskazuje dostęp do usług i ochrony zdrowia.
Fot. pixabay.com

Podsumowuje Damian Guzman, zastępca dyrektora generalnego Gremi Personal:

To pokazuje, że Ukraińcy nie oczekują przywilejów ani obywatelstwa, by uznać Polskę za swój kraj. Potrzebują stabilizacji, poczucia akceptacji i prawa do bycia częścią społeczeństwa – nie tylko jako pracownicy, ale również jako sąsiedzi, klienci i rodzice.

Jeśli setki tysięcy ludzi, którzy obecnie pracują, wychowują dzieci i płacą podatki w Polsce, nie odczują, że są tu mile widziani, nie będą czekać. Część z nich nie wróci do Ukrainy, lecz poszuka bardziej otwartego kraju w Unii Europejskiej. Dla Polski oznaczałoby to wymierne straty – w sytuacji już teraz dotkliwego deficytu siły roboczej.

Pozycja społeczna

Badanie pokazuje poważną rozbieżność między obecnością Ukraińców w gospodarce a ich pozycją społeczną. Ukraińcy pracują, generują wartość dodaną PKB (w roku 2024 było to 2,7%), wspierają budżety lokalne – ale wciąż często są postrzegani jako „inni” w przestrzeni publicznej oraz środkach masowego przekazu. Mit, że migranci „zabierają pracę” lub „korzystają z systemu”, nasila się cyklicznie – w czasie wyborów lub kryzysów.

Dodajmy, że masowe odejście Ukraińców z Polski – wywołane brakiem społecznej akceptacji – może doprowadzić do głębokich zmian na rynku pracy. Wzrost cen usług, spadek konkurencyjności i niedobór pracowników to tylko pierwsze z możliwych skutków.

***

Badanie, zrealizowane w okresie od 5 maja do 5 czerwca 2025 roku, objęło 1 560 obywateli Ukrainy mieszkających w Polsce i zostało przeprowadzone za pomocą ankiet online i offline. Maksymalny błąd statystyczny nie przekracza 2,5 procent

***

economista.pl to serwis ekonomiczny prezentujący rzetelne dane, analizy i informacje finansowe dotyczące gospodarki, finansów, technologii czy rynku nieruchomości. Od kilku lat prowadzony przez doświadczonych dziennikarzy ekonomicznych. Osoby i firmy zainteresowane współpracą zapraszamy do kontaktu na adres:

Wybrane dla Ciebie