Święto maszyn. Potrzeby rosną z wiekiem – ile wind mamy w Polsce?

Dzień Windy to okazja, by przypomnieć o tym, że w Polsce użytkowanych jest ponad 160 000 wind. Dokładniej: w marcu 2026 r. pod nadzorem Urzędu Dozoru Technicznego znajdowały się 160 362 dźwigi osobowe oraz towarowo‑osobowe. Rosnąca liczba wind robi wrażenie, ale jest ona zbyt mała w warunkach szybko starzejącego się społeczeństwa. I problem ten będzie narastał.

Na ten aspekt uwagę zwraca portal GetHome.pl. Windowe problemy będą bowiem w pewnym zakresie kształtować rynek lokali mieszkalnych. Już teraz obecność windy staje się ważnym kryterium zakupowym dla wielu osób (nie tylko starszych). Wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe stają więc przed problemem – bardziej demograficznym niż prawnym.

Windowe zmiany prawne

Temat wind w starszych budynkach jest na tapecie od dawna. Obecnie chodzi o projekt nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, który wprowadza bardziej restrykcyjne wymagania (m.in. dla bloków). Zgodnie z nowymi zasadami, windę mają mieć budynki wielorodzinne posiadające minimum trzy kondygnacje (nadziemne i podziemne).

To spora różnica, bo obecne przepisy wskazują na konieczność montażu wind w nowych i przebudowywanych blokach, jeśli „różnica poziomów posadzek między pierwszą a najwyższą kondygnacją nadziemną (niestanowiącą drugiego poziomu w mieszkaniu dwupoziomowym), przekracza 9,5 metra”.

Planowane przepisy nie oznaczałyby jednak windowej rewolucji, ponieważ ich zastosowanie do budynków z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożonym przed 20 września 2026 r. dotyczyłoby tylko rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania.

Demografia będzie ważniejsza

Wykres przygotowany przez ekspertów GetHome.pl sugeruje, że większą „windową” presję niż przepisy mogą wywierać tendencje demograficzne. W 2010 r. liczba seniorów (osób w wieku min. 65 lat) mieszkających na terenie miast wynosiła 3,26 miliona. Czternaście lat później – już ponad 5 milionów.

Można przypuszczać, że podobne zmiany wiekowe dotyczyły mieszkańców bloków i kamienic pozbawionych windy. A liczba seniorów będzie nadal systematycznie rosła. Za 10 lat w miastach może mieszkać o ok. 0,4 – 0,5 miliona więcej niż obecnie osób w wieku min. 65 lat.

Już dziś wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe zarządzające blokami/kamienicami bez wind, muszą mierzyć się z oczekiwaniami coraz starszych mieszkańców. Niestety, dobudowa windy do budynku nieposiadającego takiego urządzenia, nie należy do tanich inwestycji i nie jest jednym problemem wymagającym nakładów.

Ile kosztuje dobudowa windy?

Eksperci w kontekście kosztów dobudowy windy zwracają uwagę na wyliczenia, które są częścią oceny skutków regulacji (OSR) dla projektowanych warunków technicznych budynków.

Przykładowa kalkulacja sporządzona na potrzeby OSR wskazuje, że średni koszt inwestycji polegającej na budowie szybu i montażu dźwigu w istniejących budynkach mieszkalnych o trzech – czterech kondygnacjach wynosi od ok. 547 000 zł (szyb wewnętrzny tradycyjny) do ok. 974 000 zł (szyb zewnętrzny panoramiczny).

Przy czym mówimy o szacunkach z 2024 roku, które dotyczą budynków bez kondygnacji podziemnych.

„Więźniowie 4. piętra”

W nawiązaniu do kosztów dobudowy windy rodzi się pytanie, ilu budynków dotyczy taka inwestycja. Źródłem wiedzy na temat zasobu mieszkaniowego jest np. spis powszechny z 2021 r., który wykazał, że zasiedlone było ok. 487 000 budynków, w których znajdowały się co najmniej cztery mieszkania (w tym ok. 148 000 budynków posiadających 10 – 19 mieszkań i ok. 80 000 budynków o liczbie mieszkań wynoszącej 20 – 49).

Niestety, formularze spisowe nie zawierały pytań dotyczących wyposażenia budynku wielorodzinnego w windę, a z czasem problem związany z brakiem wind będzie bardziej odczuwalny niż obecnie.
Fot. pixabay.com

O aktualnej sytuacji więcej nie powiedzą dane Urzędu Dozoru Technicznego, bo nie posiada on statystyk dotyczących liczby budynków mieszkalnych, które mają windy. Wcześniej wspomniana liczba wind pod nadzorem UDT (ponad 160 000) obejmuje wszystkie budynki – również publiczne, biurowe i inne.

***

economista.pl to serwis ekonomiczny prezentujący rzetelne analizy, dane i informacje finansowe dotyczące gospodarki, finansów, technologii czy rynku nieruchomości. Od 4 lat prowadzony przez doświadczonych dziennikarzy ekonomicznych. Osoby i firmy zainteresowane współpracą zapraszamy do kontaktu na adres:

Wybrane dla Ciebie
Rower to więcej niż rekreacja. Polska na jednośladowym rynku Europy
Rower to więcej niż rekreacja. Polska na jednośladowym rynku Europy
EFNI: Polska moich marzeń, czyli pokolenie Z o swojej przyszłości
EFNI: Polska moich marzeń, czyli pokolenie Z o swojej przyszłości
Tanie mieszkania. Gdzie są najtańsze dzielnice w najdroższych miastach?
Tanie mieszkania. Gdzie są najtańsze dzielnice w najdroższych miastach?
Demografia nie pozostawia złudzeń. „X-ksy” potrzebne jak nigdy
Demografia nie pozostawia złudzeń. „X-ksy” potrzebne jak nigdy
Rosną zaległości branży TSL. Drożejące paliwa biją w polskie firmy
Rosną zaległości branży TSL. Drożejące paliwa biją w polskie firmy
Finansowe zakręty, czyli skrajne podejście Polaka do pieniędzy
Finansowe zakręty, czyli skrajne podejście Polaka do pieniędzy
Ceny mieszkań. Sopot jest już pięć razy droższy od Bytomia
Ceny mieszkań. Sopot jest już pięć razy droższy od Bytomia
Polak w podróży. Dokąd najchętniej wyjeżdżamy za granicę?
Polak w podróży. Dokąd najchętniej wyjeżdżamy za granicę?
Reemigracja jako rosnący trend. Nowa szansa dla rynku pracy?
Reemigracja jako rosnący trend. Nowa szansa dla rynku pracy?
Cyfrowy strach Polaka. Fałszywy kod QR to jak „pocałunek kobry”
Cyfrowy strach Polaka. Fałszywy kod QR to jak „pocałunek kobry”
Zielona rewolucja miast. Gdzie lasy zajmują największy obszar?
Zielona rewolucja miast. Gdzie lasy zajmują największy obszar?
Co czwarte auto jest kolorowe. Które sprzedają się najszybciej?
Co czwarte auto jest kolorowe. Które sprzedają się najszybciej?