Prawo konkurencji, a wpływy Big Techów. Kryzys systemu wiedzy trwa
Prawo konkurencji i własności intelektualnej może być narzędziem w walce z dezinformacją i rosnącym wpływem globalnych platform na debatę publiczną – to wniosek z międzynarodowej konferencji naukowej „Regulacja rynków w obronie zasad demokratycznych” zorganizowanej przez Fundację Ireny i Jerzego Wiszniewskich.
Ruairi O’Neill z Fundacji Ireny i Jerzego Wiszniewskich:
Postęp technologiczny jest z nami od zarania dziejów, ale obecna skala rewolucji cyfrowej wymaga, aby demokracja była na podobnym poziomie innowacyjności. Precyzyjne mechanizmy regulacyjne mogą być skutecznym narzędziem w walce z dezinformacją i zaburzaniem debaty publicznej przez globalnych graczy kontrolujących cyfrową przestrzeń publiczną.
Promowanie fałszywych narracji
Podczas debat analizowano praktyki platform cyfrowych, które poprzez kontrolę przepływu informacji i promowanie fałszywych narracji ingerują też w procesy demokratyczne. Dyskutowano o roli tzw. „gatekeeperów”, którzy dzięki koncentracji danych i zasobów mają istotny wpływ na społeczeństwo i gospodarkę.
Ochrona przed samym sobą
Marc van der Woude, prezes Sądu Unii Europejskiej, wskazał na konieczność zachowania równowagi pomiędzy siłą dominujących uczestników rynku a rolą państwa w egzekwowaniu prawa konkurencji.
Konkurencja opiera się na swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, jednak – jak zaznaczył – prowadzi ona do koncentracji w rękach silniejszych podmiotów, dlatego ten proces wymaga przeciwdziałania odpowiednimi mechanizmami regulacyjnymi.
Ideologie i systemy autorytarne
W przemówieniu inaugurującym konferencję Věra Jourová, była wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. wartości i przejrzystości, ostrzegała przed zagrożeniami związanymi z wykorzystaniem technologii cyfrowych przez ideologie i systemy autorytarne, podkreślając potencjał tych narzędzi do manipulowania informacją i społeczeństwem.
Podczas konferencji przyznano trzy równorzędne Nagrody im. prof. Ireny Wiszniewskiej-Białeckiej za publikacje poświęcone prawu konkurencji oraz jego związkom z etyką, polityką publiczną i ochroną danych. Laureatkami zostały Klaudia Majcher z European University Institute, Or Brook z University of Oxford oraz Joanna Wiśniowska z University of Nottingham.
Klaudia Majcher tłumaczy:
Od kilku lat mierzymy się z kryzysem epistemicznym – kryzysem systemu wiedzy, szczególnie w kontekście internetu – a rozwój platform cyfrowych znacząco się do tego przyczynił. Duże platformy dysponują „władzą epistemiczną” rozumianą jako zdolność wpływania na tworzenie, dystrybucję i weryfikację wiedzy oraz na funkcjonowanie uczestników w przestrzeni cyfrowej.
***
***
Fundacja Ireny i Jerzego Wiszniewskich działa na rzecz międzynarodowego rozwoju prawa konkurencji, własności intelektualnej i rozwoju instytucji sprzyjających rozwojowi gospodarczemu. Upamiętnia prof. Irenę Wiszniewską-Białecką, polską prawniczkę i badaczkę prawa konkurencji oraz jej ojca, prof. Jerzego Wiśniewskiego, wybitnego polskiego prawnika.
