Brak objawów lub przekonanie, że "nic się nie dzieje". Jak chronić swój wzrok?

Profilaktyka pod lupą

20 proc. respondentów deklaruje, że w ogóle nie odbywa profilaktycznych wizyt u okulisty - w tej grupie przeważają mężczyźni między 25. a 44. rokiem życia. Na przeciwnym biegunie znajduje się 31 proc. badanych, którzy odwiedzają specjalistę raz lub dwa razy w roku - dominują osoby w wieku 18-24 lata, przy równym udziale kobiet i mężczyzn.

Najczęściej wskazywane bariery to koszty (42 proc.), trudności w dostępie do lekarzy – takie, jak terminy konsultacji czy lokalizacje gabinetów (38 proc.), a także brak objawów lub przekonanie, że "nic się nie dzieje" (35 proc.) wynika z raportu przygotowanego na zlecenie Centrum Medycznego Damiana, Domu Lekarskiego, Medicover Optyk oraz Centrum Medycznego MML.

Wśród powodów rezygnacji pojawia się brak czasu (27 proc.), przekonanie, że wada wzroku jest naturalna wraz z wiekiem (24 proc.), a także kupowanie okularów bez wcześniejszej konsultacji lekarskiej (23 proc.). Dla 22 proc. przeszkodą jest konieczność uzyskania skierowania, a 19 proc. przyznaje, że nie wie, jak często powinno się kontrolować wzrok. Co dziesiąta osoba wskazuje na obawę przed wynikami badania.

Dr Andrzej Lipiński, lekarz okulista z Domu Lekarskiego:

Wyzwania związane ze zdrowiem oczu zmieniają się wraz z wiekiem. Do około 43. roku życia oko zwykle radzi sobie dobrze z ostrością widzenia na różne odległości dzięki elastycznej soczewce, jednak później pojawia się starczowzroczność, wymagająca korekcji.

W późniejszym wieku, najczęściej około 70. roku życia, naturalna soczewka oka stopniowo traci przejrzystość – mówimy wówczas o zaćmie, która dziś jest skutecznie leczona chirurgicznie. Z kolei jaskra, czyli znikanie włókien nerwu wzrokowego, najczęściej pojawia się podstępnie i pacjent nie jest świadomy choroby - często aż do momentu, kiedy patrzy na świat jak przez lornetkę.

Dużym wyzwaniem pozostaje zwyrodnienie plamki związane z wiekiem, szczególnie w jego suchej postaci, gdzie możliwości terapeutyczne są nadal ograniczone. Jednocześnie wiele chorób, takich jak retinopatia cukrzycowa, pokazuje, jak ważne są profilaktyka i styl życia – bo część problemów wzroku można skutecznie ograniczać dzięki regularnym badaniom i wczesnemu wykrywaniu.

Wzrok dzieci pod kontrolą

Co trzeci rodzic przyznaje, że u jego dziecka zdiagnozowano wadę wzroku lub chorobę oczu. Jednocześnie 33 proc. rodziców dzieci bez takich problemów w ogóle nie zabiera ich na profilaktyczne badania wzroku.

Ocena ostrości wzroku u dziecka jest możliwa już po ukończeniu 4. miesiąca życia, natomiast pierwsza wizyta u okulisty powinna odbyć się przed 4. rokiem życia. U zdrowych dzieci zaleca się kontrole co 2-3 lata, szczególnie przed rozpoczęciem nauki szkolnej – mówi dr n. med. Małgorzata Musiorska, specjalista chorób oczu, strabolog i chirurg refrakcyjny z Centrum Medycznego Damiana – Rosnącym problemem jest nadmierna ekspozycja na ekrany, która wywołuje epidemię krótkowzroczności wśród dzieci, a także wiąże się np. z występowaniem zeza.

W tym kontekście istotne jest to, jakie nawyki kształtują rodzice. Zapytani o to, czy dają dzieciom własny przykład dbania o oczy i wzrok, rodzice w większości - 91 proc. - odpowiadają twierdząco. Najczęściej oznacza to ograniczanie czasu spędzanego przed ekranami, jak również wspólne aktywności na świeżym powietrzu, zapewnienie odpowiedniego oświetlenia czy robienie przerw podczas czytania i nauki. Jednocześnie 9 proc. rodziców przyznaje, że nie przekazuje dzieciom takich praktyk.

Problemy wokół oczu

Co trzeci Polak doświadcza zmian wokół oczu, takich jak opadające powieki, guzki na powiekach czy worki pod oczami. Z tego powodu 43 proc. badanych wskazuje na spadek pewności siebie i obawę o wygląd, a niemal co czwarty odczuwa trudności w wykonywaniu codziennych czynności manualnych.

32 proc. respondentek zwraca uwagę na problemy związane z makijażem, a dla blisko co piątej osoby zmiany wokół oczu stają się powodem unikania zdjęć. Pojawiają się również deklaracje dotyczące problemów z koncentracją, prowadzeniem samochodu czy trudności w noszeniu okularów i soczewek kontaktowych - czytamy w raporcie.

Lek. med. Emilia Nowowiejska, lekarz okulista z Centrum Medycznego MML:

Zmiany w obrębie powiek, takie jak zwiotczenie skóry, brodawczaki czy kaszaki, są często postrzegane głównie jako problem estetyczny. Tymczasem u części pacjentów mogą one wpływać na codzienne funkcjonowanie, w tym komfort widzenia.

Szczególnie istotne jest to w sytuacjach, gdy zmiana zaczyna ograniczać pole widzenia lub powoduje uczucie ciężkości powiek. U takich pacjentów rozwiązaniem mogą być zabiegi chirurgiczne, takie jak blefaroplastyka, polegająca na usunięciu nadmiaru skóry oraz - w razie potrzeby - przepuklin tłuszczowych w obrębie powiek.

Zabieg ten nie tylko poprawia wygląd okolicy oczu, nadając twarzy bardziej wypoczęty wygląd, ale także może przywracać prawidłowe pole widzenia.