Przemysław Piętak

Pandemiczne zawirowania, w tym polityka „zero covid” w Chinach, wpływ zmian klimatu, spadek stawek frachtu morskiego z Chin oraz poprawa dostępności komponentów do produkcji – tak można podsumować 2022 r. pod kątem łańcuchów dostaw. W 2023 r. należy spodziewać się bardziej zintegrowanego podejścia firm w zakresie projektowania strategii łańcucha dostaw. Średnioterminowe i długoterminowe plany przedsiębiorstw powinny coraz częściej uwzględniać możliwe zakłócenia. Na znaczeniu nadal będzie zyskiwać nearshoring i regionalizacja łańcuchów dostaw, czyli tworzenie dodatkowych zakładów produkcyjnych i centrów logistycznych bliżej odbiorców.

Sklepy online robią wszystko, żeby zwiększyć komfort klientów, czego przykładem był ostatni Black Friday. Dlatego oferują coraz więcej możliwości zwrotu produktów w formule omnichannel, czyli łączenia handlu stacjonarnego z internetowym. Ulubioną opcją klientów jest automat paczkowy, który wybiera 63 proc. osób – wynika z badania CBRE. Drugie miejsce zajmuje kurier z odbiorem we wskazanym miejscu, czego zwolennikiem jest jedna piąta Polaków.

Popularność e-commerce rośnie już od dłuższego czasu, ale to głównie pandemia i wojna zwiększyły ich częstotliwość. Obecnie 75 procent osób zamawia produkty online co najmniej raz w miesiącu, w tym 27 procent kupuje tak co najmniej raz w tygodniu – wynika z najnowszego badania CBRE. Najczęściej zamawiamy ubrania, sprzęt RTV i AGD oraz kosmetyki i perfumy.

Zdaniem ekspertów zmiany klimatyczne w coraz większym stopniu wpływają na globalne łańcuchy dostaw, produkcję, handel i logistykę. Mogliśmy się o tym przekonać także w ostatnich tygodniach – ograniczono działalność przemysłu w niektórych chińskich prowincjach ze względu na wysokie temperatury, a susze w Europie ograniczyły m. in. transport rzeczny. W przeciwdziałaniu zmianom klimatu ważna jest rola firm, które planując swoją działalność i łańcuchy dostaw, powinny uwzględniać ryzyka klimatyczne i proaktywnie podejmować działania z zakresu ESG.

Rosyjska agresja na Ukrainę oraz ponad dwumiesięczny lockdown w chińskim Szanghaju boleśnie uświadomiły firmom produkcyjnym i handlowym, w jakim stopniu zdarzenia geopolityczne wpływają na funkcjonowanie globalnych łańcuchów dostaw. Eksperci wskazują, że jednym ze sposobów na ograniczanie skutków tych zjawisk może być „friendshoring”, czyli tworzenie powiązanych ze sobą sieci dostawców w ramach współpracujących ze sobą polityczne i militarnie państw. Na tym trendzie może zyskać Polska i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej, które są wiarygodnymi partnerami w ramach Unii Europejskiej i NATO.

Od połowy marca br. obserwujemy wyraźne zakłócenia transportu i produkcji w Chinach. To efekt restrykcyjnego lockdownu w blisko 30-milionowym Szanghaju. I możemy się spodziewać, że w kolejnych tygodniach i miesiącach skutki tego zaczniemy odczuwać też w Polsce, a opóźnienia w realizacji zamówień produkcyjnych u dostawców oraz ich międzynarodowego frachtu przełożą się na dalszy wzrost kosztów i cen.