Wyścig o światowe centra danych. Zaskakująca przewaga Polski

W Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu 2030 Ministerstwo Klimatu i Środowiska określiło cele transformacji energetycznej Polski. W ciągu najbliższych pięciu lat udział odnawialnych źródeł w produkcji energii elektrycznej ma przekroczyć 50 procent, a do 2040 roku sięgnąć niemal 80 procent. To jeden z elementów, który — obok chłodnego klimatu i rosnącej dostępności zielonej energii — czyni Polskę jednym z najbardziej obiecujących miejsc dla rozwoju centrów danych w Europie. Średnia roczna temperatura w Warszawie to 8,9 °C – najmniej poza Skandynawią – co znacząco obniża koszty chłodzenia i ślad węglowy. W jaki sposób Polska może wykorzystać ten potencjał w wyścigu o infrastrukturę przyszłości?

Korzystne warunki inwestycyjne

W dobie rosnącego zapotrzebowania na moc obliczeniową Polska wyróżnia się jako atrakcyjna lokalizacja dla rozwoju centrów danych. Dzięki korzystnemu klimatowi, niskim temperaturom i korzystnym kosztom chłodzenia, a także dynamicznie postępującej dekarbonizacji zyskujemy coraz silniejszą pozycję na konkurencyjnym europejskim rynku stając się realnym kandydatem do roli jednego z najważniejszych ośrodków w Europie.

Jest to istotne w kontekście rywalizacji z rynkami FLAP-D, czyli tradycyjnymi europejskimi hubami – Frankfurtem, Londynem, Amsterdamem, Paryżem i Dublinem – a szczególnie z tzw. rynkami Tier 2, jak Hiszpania, Skandynawia, Włochy i Grecja. Dojrzałe lokalizacje zmagają się z ograniczeniami mocy sieci energetycznych, wysokimi kosztami gruntu i energii oraz restrykcyjnymi przepisami planistycznymi.

Polska, oferując korzystniejsze warunki inwestycyjne i rozwijając infrastrukturę cyfrową, wyrasta więc na realną alternatywę dla inwestorów szukających nowych lokalizacji dla rozbudowy mocy obliczeniowej i obsługi rosnących potrzeb związanych ze sztuczną inteligencją.

Kluczowe przewagi Polski

To przede wszystkim warunki klimatyczne i plany związane z transformacją energetyczną, które mogą obniżyć koszty operacyjne i zmniejszyć ślad węglowy centrów danych. Jak pokazuje raport Stowarzyszenia Polish Data Center Association (PLDCA) „Poland – a Cool Place for Data Centers”, średnia roczna temperatura w Warszawie wynosi 8,88 °C – najniżej w Europie poza krajami nordyckimi.

Dla porównania, w Atenach jest to 17,65 °C, w Mediolanie 13,92 °C, w Madrycie 12,89 °C, a w Londynie 11,48 °C. Tak korzystny klimat ogranicza zużycie energii na chłodzenie serwerowni, która stanowi nawet 15–50 procent całkowitych kosztów ich funkcjonowania.

Warunki klimatyczne i rozwijająca się infrastruktura energetyczna już teraz przekładają się na wzrost rynku centrów danych w Polsce. Krajowy sektor osiągnął około 200 MW mocy operacyjnej, notując średnioroczny wskaźnik wzrostu na poziomie niemal 20 procent od 2020 roku. To dowód na rosnące zainteresowanie inwestorów, którzy dostrzegają w Polsce nie tylko korzystne koszty operacyjne, ale i strategiczne położenie pozwalające obsługiwać cały region Europy Środkowej z odpowiednim poziomem opóźnień transmisji danych, kluczowym dla nowoczesnych usług chmurowych i aplikacji opartych na sztucznej inteligencji – komentuje Piotr Kowalski, dyrektor zarządzający Stowarzyszenia Polish Data Center Association.

Mocna dekarbonizacja

Nie tylko klimat stanowi atut Polski w wyścigu o inwestycje w centra danych. Równie istotnym filarem tej przewagi jest podejście do transformacji energetycznej, które ma zapewnić czyste, stabilne i konkurencyjne źródła zasilania dla cyfrowej infrastruktury przyszłości.

Polska inwestuje w rozwój odnawialnych źródeł energii, tworząc podstawy pod zieloną transformację sektora. Kluczowe jest przy tym wykorzystanie potencjału polskiej części Morza Bałtyckiego, którego możliwości oceniane są na 33 GW – ilość energii zdolną pokryć około połowę krajowego zapotrzebowania na prąd.

Do 2030 roku planowane jest oddanie 6 GW nowych mocy z morskiej energetyki wiatrowej, a do 2040 roku – już 18 GW. Zgodnie z opublikowanym w lipcu Krajowym Planem w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK 2030), Polska zakłada osiągnięcie ponad 50 proc. udziału odnawialnych źródeł energii w produkcji energii elektrycznej do 2030 roku, a do 2040 roku niemal 80.

Transformacja energetyczna Polski to jednak nie tylko rozwój nowych źródeł mocy, ale także walka z emisjami CO₂ i powstałym na przestrzeni lat wizerunkiem kraju uzależnionego od węgla. Polska wyznaczyła sobie w tym zakresie cel redukcji emisji gazów cieplarnianych o 53,9 procent do 2030.

Sławomir Koszołko, CEO firmy Atman należącej do Stowarzyszenia Polish Data Center Association:

Głęboka dekarbonizacja ma kluczowe znaczenie nie tylko dla realizacji zobowiązań klimatycznych i poprawy jakości powietrza, ale też dla budowania nowego wizerunku Polski jako atrakcyjnego, odpowiedzialnego partnera inwestycyjnego.

W czasach, gdy firmy technologiczne i operatorzy centrów danych coraz mocniej stawiają na zrównoważony rozwój i minimalizację śladu węglowego, redukcja emisji stanowi ważny argument przemawiający za lokowaniem nowych inwestycji właśnie nad Wisłą.

Unikalny atut Polski

Jednym z unikalnych atutów Polski w rozwoju zrównoważonej infrastruktury centrów danych jest również możliwość efektywnego wykorzystania ciepła odpadowego dzięki rozbudowanej sieci ciepłowniczej. Polska dysponuje jedną z najdłuższych i najbardziej rozbudowanych sieci ciepłowniczych w Europie, której długość na koniec 2023 roku wynosiła około 25 700 km.

Ta gęsta infrastruktura, skoncentrowana głównie na obszarach miejskich i przemysłowych, umożliwia przesyłanie nadmiaru ciepła z procesów chłodzenia serwerów oraz przemysłu do odbiorców na potrzeby ogrzewania budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. W efekcie pozwala to na znaczące zwiększenie efektywności energetycznej oraz redukcję emisji CO₂ obu sektorów.
Fot. pixabay.com

Pełne wykorzystanie tego potencjału wymaga dalszych inwestycji i modernizacji sieci, zwłaszcza dostosowania jej parametrów do pracy z niskotemperaturowymi źródłami ciepła. Polska dysponuje drugim co do wielkości systemem ciepłownictwa sieciowego w Europie, co pozwala na zagospodarowanie stabilnego, całorocznego źródła ciepła generowanego przez serwerownie.

Do 2030 roku potencjał odzysku ciepła z centrów danych w Polsce może pokryć około 7 procent zapotrzebowania na ciepło sieciowe w kraju. Do 2035 roku ten udział może wzrosnąć nawet do 16 procent – zauważa Emil Gromadzki, dyrektor sprzedaży w firmie Carrier należącej do Stowarzyszenia Polish Data Center Association.

Polska w oczach inwestorów

Polska łączy w sobie zatem atuty klimatyczne z planem transformacji energetycznej, co czyni ją naturalnym kandydatem do roli centrum danych dla całej Europy Środkowej. Chłodny klimat może ograniczać koszty chłodzenia i zmniejszać ślad węglowy, a rozwój odnawialnych źródeł energii i technologii jądrowej, w tym małych reaktorów modułowych, ma zapewnić stabilne i czyste zasilanie dla najbardziej wymagających inwestycji.

Te przewagi, wspierane przez rozbudowaną sieć ciepłowniczą z potencjałem odzysku ciepła odpadowego, tworzą podstawy pod zrównoważony rozwój sektora. Dynamiczny wzrost zapotrzebowania na infrastrukturę dla sztucznej inteligencji dodatkowo zwiększa atrakcyjność Polski jako lokalizacji inwestycyjnej.

Gigafabryki AI i nowoczesne kampusy centrów danych potrzebują z kolei dużych, zielonych źródeł energii, sprawnie działającej sieci przesyłowej i odpowiednich regulacji prawnych. Polska może zaoferować centralne położenie, korzystne warunki klimatyczne i energetyczne oraz rozwijający się rynek usług chmurowych, przyciągając inwestorów szukających alternatywy dla zatłoczonych rynków Europy Zachodniej.

Warunkiem pełnego wykorzystania tego potencjału pozostaje jednak utrzymanie szybkiego tempa procesu dekarbonizacji, usprawnienie procedur administracyjnych i planistycznych oraz rozwój kompetencji technologicznych na rynku pracy. W obliczu rosnącej konkurencji w regionie kluczowe staje się pytanie: czy Polska stanie się hubem centrów danych Europy Środkowej? Na pewno ma ku temu warunki.

***

economista.pl to serwis ekonomiczny prezentujący rzetelne analizy, dane i informacje finansowe dotyczące gospodarki, finansów, technologii czy rynku nieruchomości. Od kilku lat prowadzony przez doświadczonych dziennikarzy ekonomicznych. Osoby i firmy zainteresowane współpracą zapraszamy do kontaktu na adres:

Wybrane dla Ciebie