Wstępne obliczenia wskazują na to, że trwające fale upałów w Europie Południowej i Środkowej, Stanach Zjednoczonych i Chinach to duży koszt dla gospodarki. Szacowane straty PKB wahają się od 0,1 punkta procentowego w Niemczech do nawet 1,4 punkta procentowego w Hiszpanii, przy całkowitych stratach wynoszących 0,5 punkta procentowego w Europie, 0,6 punkta procentowego w USA i nawet 1,0 punkta procentowego w Chinach. To ogromne pieniądze w skali świata.
Fale upałów, które przetaczają się przez Europę Środkową i Zachodnią oraz Stany Zjednoczone, powodują wzrost temperatur znacznie powyżej norm sezonowych. Rekordowo wysokie temperatury to obecnie temat dla całej półkuli północnej, a fizyczne ryzyko zmian klimatu stawia pod znakiem zapytania stabilność gospodarczą.
Robi się gorąco
Według Copernicus Climate Change Service/ECMWF, rok 2024 był najcieplejszym rokiem w historii, a maj 2025 był drugim najcieplejszym majem na świecie. Zgodnie z modelami prognostycznymi rozległa i trwała kopuła ciepła obejmie w lipcu Europę Zachodnią i Środkową oraz Stany Zjednoczone – temperatury będą dalej rosnąć.
Zmiany klimatu zwiększają częstotliwość i intensywność ekstremalnych upałów, sprawiając, że susze i pożary stają się „nową normalnością”, z daleko idącymi konsekwencjami gospodarczymi. Takie zdarzenia w opinii Allianz Trade mają znaczące bezpośrednie negatywne skutki, nie tylko dla ludzi i dzikiej przyrody, ale także dla gospodarki, wywołując wysokie straty materialne w krajach rozwiniętych i stany „przedzawałowe” w krajach rozwijających się.
.
Dodajmy, że pośrednie skutki gospodarcze są na ogół bardziej dotkliwe dla krajów o niskich dochodach i mniejszych, mniej zróżnicowanych gospodarkach, nawet jeśli międzynarodowa pomoc w przypadku klęsk żywiołowych i pomoc rozwojowa prowadzi tam do (krótkoterminowego) wzrostu transferów pieniężnych.
Wydajność pracy
Ekstremalne temperatury zmniejszają również wydajność pracy. Szacuje się, że stres cieplny zmniejszy całkowity potencjalny czas pracy na całym świecie o 2,2 proc. (co odpowiada 80 mln pełnoetatowych miejsc pracy). Według raportu Lancet Countdown z 2022 r., w 2021 r. utracono 470 mld potencjalnych godzin pracy – było to o 37 proc. więcej w porównaniu ze średnią roczną z lat 1990-99 i średnio 139 godzin straconych na osobę.
Negatywne skutki są bardziej widoczne w krajach rozwijających się, gdzie pracownicy o niższych dochodach są często bardziej narażeni na fale upałów (np. w Afryce i Azji Południowej, biorąc pod uwagę jakość mieszkań i pomieszczeń w pracy oraz ograniczony dostęp do klimatyzacji).
Czynnikiem decydującym o spadku produktywności jest liczba dni z ekstremalnymi upałami (dni powyżej 90°F/32°C). Według Foster, Smallcombe, Hodder zdolność do wykonywania pracy fizycznej spada o około 40 proc., gdy temperatura osiąga 90°F/32°C.
Co więcej, gdy temperatura wzrasta do 100°F/38°C, spadek produktywności jest jeszcze bardziej dramatyczny i spada o dwie trzecie. Korzystając z danych dotyczących zamożności w USA, eksperci twierdzą, że wyższa temperatura może zmniejszyć wydajność pracy, liczbę godzin pracy i dochody z pracy. Bo jeden dodatkowy dzień powyżej 32°C (90°F) obniża roczną płacę o 0,04 proc., co odpowiada 2,1 proc. średnich tygodniowych zarobków.
Obciążenie ryzykiem klimatycznym
Allianz Trade szacuje, że Chiny, Hiszpania, Włochy i Grecja mogą odnotować spadek PKB o prawie jeden punkt procentowy z powodu obecnej fali upałów.
Stany Zjednoczone i Rumunia mogą doświadczyć spadku o około 0,6 punktu procentowego, podczas gdy Francja może stracić nawet jedną trzecią punktu, a wpływ na Niemcy wydaje się minimalny i wynosi 0,1 punktu procentowego.
Opierając się na elastyczności (przedsiębiorstw i podaży pracy) omówionej w dwóch wspomnianych powyżej artykułach naukowych przeprowadziliśmy kalkulację konsekwencji ostatnich fal upałów. Ogólnie rzecz biorąc, przy użyciu wag w globalnym PKB, fala upałów przekłada się na zmniejszenie wzrostu PKB w Europie o 0,5 punktu procentowego w 2025 r. i około 0,6 punktu procentowego na całym świecie, co podkreśla rosnące obciążenie fizycznym ryzykiem klimatycznym – podsumowuje Allianz Trade.
***
economista.pl to serwis ekonomiczny prezentujący rzetelne analizy, dane i informacje finansowe dotyczące gospodarki, finansów, technologii czy rynku nieruchomości. Od blisko 4 lat prowadzony przez doświadczonych dziennikarzy ekonomicznych. Osoby i firmy zainteresowane współpracą zapraszamy do kontaktu na adres: