SI Lab ’25. Jak cyfrowe technologie wpłyną na nasz dobrobyt?

Parlamentarzyści, przedstawiciele administracji rządowej, oświaty, biznesu oraz organizacji międzynarodowych i społecznych spotkali się na konferencji Sustainable Industry Lab ’25 poświęconej wyzwaniom związanym z połączoną transformacją cyfrową i środowiskową z uwzględnieniem dekarbonizacji oraz zamknięcia obiegu surowców i energii.

Redakcja

6 marca 2025, 06:36

Priorytety UNEP (Programu ONZ ds. Środowiska) wskazują, że rozwój technologii cyfrowych musi być zgodny z celami zrównoważonego rozwoju. Pomimo ogromnego potencjału AI we wspieraniu Agendy 2030, nie można ignorować jej rosnącego śladu środowiskowego. Kluczowe jest więc projektowanie bardziej energooszczędnych algorytmów oraz integracja AI z inteligentnymi sieciami zarządzania energią w celu optymalizacji jej zużycia.

Woda, energia, ciepło

Dyskusje plenarne dotyczyły m.in. zielonej i bezpiecznej energii dla miast i przemysłu, potencjału technologii cyfrowych jako katalizatora gospodarki o obiegu zamkniętym oraz finansowania transformacji cyfrowej i środowiskowej.

W ramach tematycznych laboratoriów poruszano zagadnienia dotyczące technologicznych innowacji w sektorach wody, energii i ciepła, roli danych w zrównoważonym zarządzaniu oraz zastosowania sztucznej inteligencji dla zrównoważonego rozwoju. Uczestnicy mieli również okazję zapoznać się ze startupami wdrażającymi innowacje ClimateTech i GreenTech.

Cyfryzacja: zagrożenie czy szansa?

Cyfryzacja umożliwia optymalizację zużycia energii, wspiera gospodarkę o obiegu zamkniętym, a także rolnictwo (AgriTech), medycynę i opiekę zdrowotną, rozwój biotechnologii, transport i logistykę, przemysł 4.0, budownictwo i infrastrukturę, handel i e-commerce, finanse i bankowość, a także edukację. To wiemy.

Narzędzia oparte na AI i analizie danych pozwalają z kolei na precyzyjne monitorowanie ekosystemów, przewidywanie skutków zmiany klimatu oraz podejmowanie decyzji sprzyjających redukcji emisji CO₂. Aby technologie cyfrowe rzeczywiście służyły ludziom i planecie, konieczne jest ich odpowiedzialne wdrażanie, uwzględniające zarówno ślad węglowy infrastruktury cyfrowej, jak i etyczne wykorzystanie danych.

W wystąpieniu otwierającym konferencję dyrektor UNEP/GRID-Warszawa Maria Andrzejewska podkreśliła, że rozwój technologii cyfrowej „rodzi obawy o koszt środowiskowy, ale też nadzieje, że technologie te pomogą przyspieszyć zieloną transformację”.

Cele i potrzeby

Kluczowym wyzwaniem pozostaje finansowanie celów dekarbonizacyjnych. Maciej Witucki (Konfederacja Lewiatan) zaznaczył, że droga do zielonej transformacji wymaga nie tylko ambicji, ale i odpowiednich środków finansowych.

Krzysztof Bolesta (Ministerstwo Klimatu i Środowiska) podkreślił potrzebę otwarcia się na nowe modele biznesowe: „Jeśli transformacja nie będzie opłacalna, ludzie się od niej odwrócą”.

Konrad Wojnarowski (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej) wskazał zaś na konieczność inwestycji w OZE i modernizację sieci energetycznej, podkreślając, że strategicznym celem Polski jest stabilność cenowa i zrównoważenie środowiskowe polityki energetycznej.

Nowy europejski biznesplan

Sektor gospodarczy nieustannie dostosowuje się do nowych wyzwań, a decyzje podejmowane przez kluczowe instytucje mają bezpośredni wpływ na tempo i kierunek transformacji. Z kolei wymóg konkurencyjności oraz zapewnienia dostępu do surowców niezbędnych do rozwoju cyfrowych technologii inspiruje szersze zmiany.

W odpowiedzi na te potrzeby, na dzień przed konferencją Komisja Europejska ogłosiła nową strategię w obszarze zrównoważonego rozwoju. Jej celem jest wzmocnienie konkurencyjności europejskiego przemysłu oraz uproszczenie regulacji związanych z transformacją energetyczną.

Podczas konferencji omówiono perspektywy realizacji celów dekarbonizacyjnych przez przedsiębiorstwa w kontekście tej strategii. Marzena Rogalska (DG CLIMA) przedstawiła strategię Clean Industrial Deal jako „biznesplan dla Europy”, którego zadaniem jest poprawa konkurencyjności, zapewnienie niezależności surowcowej oraz uproszczenie procedur administracyjnych europejskiego biznesu.

Podkreśliła znaczenie Innovation Fund, zachęcając polskie firmy do aplikowania o dofinansowanie. Wspomniała również o pakiecie Omnibus, który upraszcza regulacje związane z CSRD, pomagając firmom w angażowaniu się na rzecz zrównoważonego rozwoju i realizacji celów dekarbonizacyjnych.

Zrównoważona cyfryzacja

Pamela Krzypkowska (Ministerstwo Cyfryzacji) zwróciła uwagę na energochłonność sztucznej inteligencji i konieczność jej optymalizacji. „Nowa generacja AI wymaga ogromnych ilości energii do trenowania modeli. Jak sprawić, by AI stała się bardziej efektywna?” — pytała. I wskazała na polskie modele, takie jak PLLuM i BIELIK.AI, jako przykłady bardziej efektywnych rozwiązań.

Od nas zależy, w jakim celu wykorzystamy technologie cyfrowe. Jeśli będą one wspierać cele zrównoważonego rozwoju, mogą odegrać kluczową rolę w ograniczaniu emisji, redukcji zanieczyszczeń i ochronie bioróżnorodności – dodała.

Podsumowanie

Konferencja SILab ’25 ukazała złożoność bliźniaczej transformacji zielonej i cyfrowej, podkreślając zarówno wyzwania, jak i możliwości:

* Zielona transformacja wymaga odpowiedniego finansowania i dostosowania technologii.

* Cyfryzacja może ją wspierać, ale kluczowe jest ograniczenie jej własnego wpływu środowiskowego.

* Zaangażowanie biznesu w innowacyjne rozwiązania zwiększy konkurencyjność gospodarki.

* Nowe inicjatywy KE, takie jak Clean Industrial Deal, mogą ułatwić przedsiębiorstwom udział w transformacji.

***

Konferencja Sustainable Industry Lab jest corocznym wydarzeniem organizowanym przez UNEP/GRID-Warszawa, odnoszącym się do wyzwań wskazanych w rezolucjach Zgromadzenia ONZ ds. Środowiska (United Nations Environment Assembly) oraz promowanych przez inicjatywy ONZ.

Dodajmy, że uczestnicy konferencji wysłuchali wystąpień przedstawicieli trzech ministerstw: Michała Gramatyki (Ministerstwo Cyfryzacji), Krzysztofa Bolesty (Ministerstwo Klimatu i Środowiska) oraz Konrada Wojnarowskiego (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej), którzy przedstawili perspektywę administracji centralnej na cyfryzację w kontekście wyzwań środowiskowych.

Redakcja