Rok 2024 na polskim rynku aukcyjnym charakteryzował się pewnym odbiciem po wcześniejszych spadkach, z zauważalnym wzrostem obrotów, choć nadal z wyzwaniami w obszarze liczby transakcji i aukcji. Rynek doświadczył stabilizacji po okresie trudności pandemicznych i post-pandemicznych. Ile obecnie jest wart i jakie przychody notuje? Oto szczegóły
Obroty na rynku aukcyjnym: 449 mln zł
Liczba wylicytowanych obiektów na aukcjach: 20 950.
Najdrożej wylicytowane dzieło sztuki: Andrzej Wróblewski, „Zatopione miasto II”, 1948, sprzedane przez DESA UNICUM 28.11.2024 za 6 480 000 zł (cena z opłatą aukcyjną).
Najdrożej sprzedane dzieło sztuki polskiego rynku aukcyjnego autorstwa młodego artysty: Ewa Juszkiewicz, bez tytułu (za Antonem Einsle), 2016, POLSWISS ART, 11.06.2024 za 3 720 000 zł (cena z opłatą aukcyjną).
Przeprowadzone aukcje: 495.
Nowe transakcje w Artinfo TOP 1000: 151 (ranking najdrożej sprzedanych dzieł sztuki od 1989 roku).
Podmioty organizujące aukcje: 44.
Dominacja IV kwartału: Blisko połowa obrotów (47,2%, czyli 211,9 mln zł) została wygenerowana w IV kwartale.
Transakcje powyżej 1 mln zł: 69 aukcji ze sprzedażą o wartości ponad 1 mln zł (spadek o 13,7% względem 2023 roku).
Aukcje młodej sztuki: 63.
Największy obrót na pojedynczej aukcji: 26,8 mln zł (10.12.2024, Polswiss Art).
Dynamika rynku: obroty, liczba transakcji, liczba aukcji
Rynek sztuki w Polsce w 2024 roku wykazał wzrost obrotów po dwuletnich spadkach, osiągając 449 mln zł, co stanowi wzrost o 2.8 procent w porównaniu do 2023 roku. Jest to jednak nadal wynik niższy niż w latach 2021-2022.
Zmiana trendu: Bez wątpienia rynek przeżywał trudny okres jeszcze do połowy 2024 roku – brakowało wysokich transakcji, pojawiała się wizja stagnacji. Tendencje spadkowe, utrzymujące się od czasu prosperity postpandemicznej zostały jednak w 2024 roku zahamowane, a nawet nastąpiło odbicie.
Liczba aukcji: Spadła poniżej 500 rocznie.
Skuteczność sprzedaży: W 2024 roku udało się osiągnąć wyższą skuteczność sprzedaży niż w 2023 roku, mimo mniejszej liczby aukcji i blisko 5 tys. mniej oferowanych obiektów.
Organizatorzy Aukcji i Udziały Rynkowe
W 2024 roku 44 podmioty organizowały aukcje, w tym 31 domów aukcyjnych i galerii oraz 11 fundacji i stowarzyszeń.
Liderzy rynku: DESA Unicum, Polswiss Art i Sopocki Dom Aukcyjny niezmiennie dominują, generując łącznie blisko 80 procent obrotów.
DESA Unicum: Lider z 214,6 mln zł obrotu (47,8 procent udziału w rynku) i 185 zorganizowanych aukcjami. Sprzedała 6650 obiektów (55,9 procent wylicytowanych obiektów).
Polswiss Art: 85,7 mln zł obrotu (19,1% udziału w rynku) i 6 aukcji. Sprzedał 396 obiektów (73,6% skuteczności sprzedaży).
Sopocki Dom Aukcyjny: 44,1 mln zł obrotu (9,8 procent udziału w rynku) i 35 aukcji. Sprzedała 1878 obiektów.
Wysoka skuteczność sprzedaży: Blisko 21 tys. obiektów znalazło nabywców, zatem średnia skuteczność sprzedaży dla całego rynku wynosi 45,8 procent, tj. dwa punkty procentowe mniej niż w poprzednim roku. Znacznie powyżej średniej kształtuje się ten wskaźnik u firm takich jak Polswiss Art, Art in House, Polski Dom Aukcyjny, Mazowiecki Dom Aukcyjny czy Artessia (od ok. 65 do 87 procent skuteczności sprzedaży).
Aukcyjna mapa polski
Warszawa niezmiennie pozostaje najważniejszym centrum polskiego rynku sztuki, generując blisko 87 procent obrotów.
Warszawa: 388,9 mln zł obrotu (86,6% udziału).
Trójmiasto: 37,3 mln zł obrotu (8,3% udziału), zwiększyło swoje znaczenie na mapie aukcyjnej o ponad 4% udziału w wartości sprzedaży w porównaniu z rokiem ubiegłym.
Kraków: 19 mln zł obrotu (4,2% udziału).
Inne ośrodki: Katowice, Łódź, Poznań czy Bydgoszcz również organizowały aukcje, choć ich udział w rynku jest znacznie mniejszy.
Struktura rynku według medium
Malarstwo nadal dominuje na polskim rynku aukcyjnym, zarówno pod względem obrotów, jak i liczby transakcji.
Obroty według medium:
Malarstwo: 81,8 procent
Rzeźba: 9,8 procent
Rysunek i grafika: 4,6 procent
Rzemiosło artystyczne: 2,7 procent
Fotografia: 0,5 procent
Inne: 0,6 procent
Liczba transakcji według medium:
Malarstwo: 59 procent
Rysunek i grafika: 16,9 procent
Rzemiosło artystyczne: 12,8 procent
Inne: 5,5 procent
Rzeźba: 4 procent
Fotografia: 1,8 procent
Najważniejsze Transakcje w Malarstwie:
Andrzej Wróblewski, Zatopione miasto II, 1948 (DESA Unicum, 28.11.2024): 6 480 000 zł
Georg Baselitz, Der Hase, 1986 (Polswiss Art, 11.06.2024): 5 880 000 zł
Roman Opałka, Detal „58885 – 89204”: z cyklu „1965/1 – ∞”, 1965 (Desa Unicum, 28.11.2024): 5 040 000 zł
Struktura cenowa rynku aukcyjnego
W 2024 roku nastąpiły istotne zmiany w strukturze cenowej, szczególnie w segmencie najwyższych obrotów.
Dominacja najwyższego segmentu cenowego: W strukturze cenowej całego rynku aukcyjnego w Polsce w 2024 roku zachodzą istotne zmiany. Charakterystyczna cecha tego rynku – silna dominacja najwyższego segmentu cenowego w strukturze obrotu – pogłębiła się nieporównanie od 2023 roku.
Choć udział najdroższych obiektów, których ceny sprzedaży przekraczają 50 tys. zł, pozostaje od kilku lat na podobnym poziomie (około 5 procent wszystkich wystawionych przedmiotów), to w trudnych warunkach rynkowych relatywnie najgorzej rekordowe transakcje jeszcze silniej zdominowały strukturę całorocznego obrotu, generując ponad 74 procent wartości sprzedaży aukcyjnej w Polsce w 2024 roku
Struktura rynku według segmentów
Sztuka dawna od kilku lat ustępuje miejsca sztuce współczesnej w udziale w liczbie transakcji i obrotach, co jest wyraźną zmianą trendu.
Udział w liczbie transakcji:
Sztuka współczesna: 68,6 procent
Sztuka dawna: 31,4 procent
Udział w obrotach:
Sztuka współczesna: 65,9 procent
Sztuka dawna: 34,1 procent
Dynamika segmentów: Segmentacja rynku na sztukę dawną i współczesną od kilku lat przechodzi spektakularną przemianę. Przypomnijmy, że rok 2020 był czasem wielkiego powrotu i triumfu sztuki dawnej, która w zestawieniach rekordów cenowych i statystykach rynkowych przegoniła wówczas sztukę współczesną. Jednak już kilkanaście miesięcy później sytuacja się odwróciła, a krajowy rynek w latach 2022–2023 powrócił do długofalowego trendu.
Stanislaw Wyspianski. Roze 1903. Agra-Art
Transakcje powyżej 1 mln zł:
Sztuka dawna: 26 transakcji powyżej 1 mln zł.
Sztuka współczesna: 32 transakcje powyżej 1 mln zł.
SZTUKA DAWNA
Dominacja malarstwa: 89 procent obrotów w sztuce dawnej generuje malarstwo.
TOP transakcji: Zdominowane przez Jacka Malczewskiego.
Najwyższa sprzedaż w tym segmencie: Jacek Malczewski, „Autoportret z czaszką”, 1908 (Desa Unicum, 17.10.2024) za 4 200 000 zł.
Wysoka koncentracja: W tej sytuacji widoczna stała się jeszcze większa koncentracja aukcji wokół sprawdzonych nazwisk klasyków, należących do żelaznego kanonu rynku, przy niemal całkowitym braku w zestawieniu artystów mniej znanych. Pozycję lidera rynku sztuki dawnej umocnił Jacek Malczewski, którego aż 20 obrazów znalazło się w rankingu.
Artyści TOP (łączna wartość sprzedaży): Jacek Malczewski (25 982 640 zł), Alfred Wierusz-Kowalski (6 954 640 zł), Julian Fałat (4 761 612 zł).
SZTUKA WSPÓŁCZESNA
Dominacja malarstwa: 76,5 procent obrotów w sztuce współczesnej.
TOP 3 transakcje:
Andrzej Wróblewski, Zatopione miasto II, 1948 (Desa Unicum, 28.11.2024): 6 480 000 zł. (Dzieło to jest również najdroższym dziełem w ogóle na rynku w 2024)
Georg Baselitz, Der Hase, 1986 (Polswiss Art, 11.06.2024): 5 880 000 zł.
Igor Mitoraj, Centurion, 1988 (Polswiss Art, 17.09.2024): 5 160 000 zł.
Artyści TOP (łączna wartość sprzedaży): Wojciech Fangor (24 045 840 zł), Roman Opałka (15 134 280 zł), Andrzej Wróblewski (14 172 000 zł).
SZTUKA NOWYCH POKOLEŃ
W 2024 roku osiągnęła obroty 50,7 mln zł, a 49,1 procent wylicytowanych obrazów na aukcjach to sztuka Nowych Pokoleń. Ewa Juszkiewicz jest liderką tego segmentu pod względem wartości sprzedaży (8 001 360 zł). Rok 2024 pokazał, jak istotną część rynku aukcyjnego stanowi sztuka artystów zaliczanych do Nowych Pokoleń.
Z jednej strony widać odejście wielu domów aukcyjnych od odrębnych aukcji sztuki młodej i umieszczanie prac młodych artystów obok dzieł twórców bardziej uznanych, o większym dorobku.
RZEMIOSŁO ARTYSTYCZNE
Rynek rzemiosła artystycznego stanowi znaczący segment rynku, choć dominuje w nim biżuteria.
Udział w liczbie transakcji: Biżuteria (29,1 procent), inne (21,5 procent), szkło (11,4 procent), porcelana (11 procent), srebro i platery (11 procent), meble (8,6 procent), ceramika (7,4 procent).
Spadek udziału ceramiki: Zauważalny spadek udziału ceramiki w obrotach rzemiosła artystycznego.
***
Raport przygotował Artinfo.pl – portal rynku sztuki
***
economista.pl to serwis ekonomiczny prezentujący rzetelne dane, analizy i informacje finansowe dotyczące gospodarki, finansów, technologii czy rynku nieruchomości. Od kilku lat prowadzony przez doświadczonych dziennikarzy ekonomicznych. Osoby i firmy zainteresowane współpracą zapraszamy do kontaktu na adres: