Poprawa warunków rozwoju źródeł odnawialnych to niezbędny element dla obniżania cen energii w Polsce oraz zachowania konkurencyjności przemysłu. Zgodnie z najnowszym projektem Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu, do 2030 roku moc zainstalowana w OZE powinna wynieść 57 GW, a w 2040 r. przekroczyć 90 GW.
Potencjał rozwoju jest większy
W ocenie ekspertów obecny model rozwoju sieci w Polsce, oparty na reaktywnym podejściu, nie nadąża za potencjałem inwestycyjnym w farmy wiatrowe i fotowoltaiczne. Mimo tego, że rośnie ilość wydawanych warunków przyłączenia dla nowych mocy OZE, potencjał ich rozwoju jest dużo większy.
Widać to poprzez coraz większą dysproporcję między wnioskami o określenie warunków przyłączenia nowych projektów do sieci.
Tobiasz Adamczewski z Forum Energii, współautor raportu:
W 2023 r. do polskiego prawa weszły przepisy, które miały pozwolić m.in. na łączenie kilku źródeł odnawialnych w jednym punkcie przyłączenia, czyli tzw. cable pooling, czy na zasilanie dużych zakładów przemysłowych energią ze źródeł odnawialnych stawianych w pobliżu zakładów, przesyłaną do nich linią bezpośrednią.
Rekomendacje Forum Energii:
W raporcie „Polskie sieci 2040″ autorzy wskazują na konieczność przejścia od reaktywnego do proaktywnego modelu rozwoju sieci elektroenergetycznej oraz otoczenia prawnego dla dynamicznego rozwoju OZE.
1. Strategiczne planowanie rozwoju sieci i inwestycji OZE:
* Stworzenie krajowej mapy potencjału energetycznego dla fotowoltaiki i lądowych oraz morskich farm wiatrowych
* Na podstawie stworzonych map, identyfikacja i wdrożenie obszarów przyspieszonego rozwoju OZE
* Ocena istniejącej infrastruktury sieciowej i identyfikacja obszarów, w których konieczne są inwestycje w nowe linie i stacje transformatorowe, aby zapewnić sprawne przyłączanie nowych mocy OZE
2. Usprawnienie regulacji:
* Skrócenie czasu wydawania pozwoleń na budowę i przyłączanie OZE, cyfryzacja procesu przyznawania pozwoleń
* Obniżenie kosztów związanych z linią bezpośrednią oraz uproszczenie zasad jej funkcjonowania
* Umożliwienie przystąpienia do aukcji OZE dla nowych instalacji w jednym punkcie przyłączenia (tzw. cable pooling), uproszczenie procedury wnioskowania o moc przyłączeniową i dopuszczenie magazynów energii
* Wprowadzenie jasnych i przejrzystych kryteriów oceny warunków technicznych i ekonomicznych przyłączenia, aby zwiększyć przewidywalność i transparentność procesu
3. Aukcje na moc przyłączeniową
W celu zwiększenia transparentności i efektywności procesu przydzielania mocy przyłączeniowych:
* Konkurencyjne przydzielanie mocy – przydzielenie dostępnych mocy przyłączeniowych projektom, które oferują najlepsze warunki
* Planowanie rozwoju sieci z wyprzedzeniem np. dla tworzonych stref OZE i oferowanie w sposób konkurencyjny mocy przyłączeniowej
Wdrożenie m.in. tych rekomendacji jest kluczowe dla zapewnienia sprawnej integracji rosnących mocy OZE z polskim systemem elektroenergetycznym i osiągnięcia celów klimatycznych i energetycznych Polski.
