AI stworzy więcej miejsc pracy, niż zlikwiduje? Ale nie będzie to proste

 Fot. pixabay.com

Wbrew powszechnej opinii sztuczna inteligencja nie musi oznaczać masowej redukcji miejsc pracy. Według Gartnera od 2028 roku AI ma tworzyć więcej stanowisk, niż likwidować. Jednak dla pracowników niekoniecznie oznacza to koniec niepewności.

Przeprojektowanie struktur

Rosnące wymagania dotyczące produktywności, zmieniające się role i kompetencje oraz obawy o bezpieczeństwo zatrudnienia mogą sprawić, że największym wyzwaniem związanym z AI nie będzie samo bezrobocie, lecz sposób, w jaki technologia zmienia doświadczenie pracy.

Prognoza Gartnera nie oznacza, że rynek pracy przejdzie przez rewolucję AI bez turbulencji. Analiza zwraca uwagę, że firmy już dziś przebudowują role i zespoły pod wpływem nowych technologii. W niedawnym badaniu 40 proc. organizacji deklarowało, że zlikwidowało stanowiska, które przestały odpowiadać nowym potrzebom, a niemal połowa przeprojektowała struktury zespołów.

Najmocniej zmianę mogą odczuć osoby dopiero wchodzące na rynek pracy. W innym badaniu Gartnera 1 na 5 szefów HR przyznało, że w ich organizacji co najmniej jeden lider biznesowy zrezygnował z rekrutacji na stanowiska juniorskie właśnie ze względu na automatyzację AI.

Katarzyna Konieczna-Michałek, Senior HR Auditor w Top Employers Institute:

To, że AI w ujęciu netto może potencjalnie stworzyć więcej miejsc pracy, niż zlikwidować, nie oznacza, że dla pracowników ta zmiana będzie bezbolesna. Możemy mieć więcej stanowisk, a jednocześnie mniej przewidywalne ścieżki kariery.

Część zadań, które dziś pozwalają nabrać doświadczenia, będzie zautomatyzowana, inne role będą się zmieniać, a awans może wymagać innych kompetencji niż jeszcze kilka lat temu. Dla pracowników oznacza to konieczność ciągłego odnajdywania się w nowych oczekiwaniach, a dla pracodawców – odpowiedzialność za to, by zmiana nie oznaczała permanentnego poczucia niepewności.

AI - nie praca, ale stres

Niepewność związana z AI nie sprowadza się tylko do pytania o to, czy dane stanowisko przetrwa. Raport Top Employers Institute "Designing work for the age of agentic AI" przywołuje badanie Upwork, według którego 96 proc. kadry zarządzającej wierzy, że nowe technologie zwiększą produktywność pracowników, podczas gdy niemal połowa zatrudnionych nie wie, jak w praktyce mogłaby ten wzrost osiągnąć.

Z kolei dane BetterUp pokazują, że niskiej jakości efekty pracy AI mogą oznaczać dodatkową pracę dla ludzi: poprawianie wygenerowanych przez technologię treści i wyników może kosztować przeciętną firmę zatrudniającą 10 tys. osób ponad 9 mln dolarów rocznie.

Koszt zmian technologicznych może być jednak nie tylko finansowy. Raport Top Employers Institute przywołuje także badania Harbin Institute of Technology, które łączą korzystanie z AI w pracy z poczuciem samotności, oraz badania American Psychological Association wskazujące na obawy przed utratą pracy i dyskomfort związany z monitoringiem pracowników.

Kolejny problem polega na tym, że nawet jeśli uda się poprawić produktywność za pomocą AI, rzadko przynosi to pracownikom korzyści w postaci krótszego czasu pracy czy dodatkowego wynagrodzenia. Jeśli pracownik widzi, że dzięki AI robi więcej, ale jego sytuacja się nie poprawia, technologia może zacząć być postrzegana nie jako ułatwienie, lecz kolejny sposób na podnoszenie oczekiwań.

Firmy uczą się sprawdzać, jak AI wpływa na pracę

To właśnie dlatego coraz ważniejsze staje się nie tylko to, czy firma wdraża AI, ale też czy sprawdza, jak ta zmiana wpływa na ludzi. Tymczasem dane Top Employers Institute pokazują, że nawet wśród najlepszych pracodawców nie jest to jeszcze standard.

Tylko 40 proc. certyfikowanych Top Employers stale ocenia wpływ wdrażania AI na samopoczucie pracowników, ich satysfakcję z pracy i rozwój kompetencji, a 38 proc., angażuje pracowników w rozmowy o etyce AI i o tym, jak technologia jest wykorzystywana w procesach HR.

Wybrane dla Ciebie