8. konferencja Noblowska w Lindau. Ekonomiści i młodzi naukowcy

Trwa 8. konferencja Noblowska w Lindau w dziedzinie nauk ekonomicznych. Jej ceremonia otwarcia odbyła się w Inselhalle na wyspie Lindau po której nastąpiła dyskusja panelowa „Badania i innowacje w świecie trójbiegunowym”. Mario Draghi, Steven Chu, Thomas Schafbauer i Jean Tirole omówili kluczowe wyzwania i pytania kształtujące współczesne badania i innowacje. Nasza Redakcja w trakcie konferencji miała okazję porozmawiać z trzema ekonomicznymi noblistami. Pierwszym naszym rozmówcą była Yael Tauman Kalai.

Wcześniej dużym zainteresowaniem cieszyła dyskusja panelowa na temat „Kruchości systemów finansowych”, podczas której omówiono rolę, jaką banki odgrywają we wzroście gospodarczym i dobrobycie, a także systemowe ryzyko, jakie ze sobą niosą.

Spotkania w Lindau

Podczas sesji Next Gen Science, młodzi naukowcy mieli okazję zaprezentować badania dotyczące mikroekonomii stosowanej i ekonometrii. Z kolei, w Otwartych Wymianach i Spacerach Naukowych brali udział zarówno laureaci i młodzi naukowcy.

Warto dodać, że w niecały rok po otrzymaniu Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych za rok 2024 Simon H. Johnson wygłosił swój pierwszy wykład właśnie na konferencji w Lindau.

Jak się zmienia ekonometria?

Podczas Spotkania Laureatów Nagrody Nobla z Ekonomii w Lindau w 2025 roku, Joshua Angrist i inny laureat Guido W. Imbens, powrócili do tematu podstaw ekonometrii: co to znaczy twierdzić, że jedna rzecz jest przyczyną innej i dlaczego odpowiedź na to pytanie determinuje ludzkie życie, politykę i miliardy dolarów.

Wspólnie z młodszym pokoleniem naukowców pokazali, jak ekonometria się zmienia, obejmując np. profile na LinkedIn, ceny energii elektrycznej, a nawet rozbudowane modele językowe.

Pierwszego dnia odbyło się łącznie siedem wykładów poruszających temat m. in. metody zmiennych instrumentalnych, metod wyborczych i modeli ewolucji człowieka opartych na teorii gier.

Młodzi naukowcy z całego świata, w tym trzy osoby z Polski – Yaryna Khmara, Sabina Szymczak i Bartosz Uniejewski mieli okazję zaprezentować swoje prace przed publicznością, w tym kilkoma laureatami. Dyskusja panelowa dotyczyła ram polityki działań na rzecz klimatu i współpracy międzynarodowej.

Wykład noblistki

Tradycyjny doroczny wykład wygłoszony był w tym roku przez Yael Tauman Kalai. Nasza redakcja miała okazję porozmawiać z noblistką, która powiedziała nam m. in. to, że maszyny już w znacznej części mają nad nami kontrolę, a media społecznościowe kreują nasze widzenie świata i zachowania.

Zdaniem noblistki te trendy się nasilą, bo sztuczna inteligencja robi ogromne postępy i wpływa na uzależnienie człowieka od maszyn i technologii, o czym możemy się przekonać tracąc np. swojego smartfona. Yael wspomniała też o magii kryptograficznej i ewolucji dowodów w informatyce. Ta teoria, w połączeniu z metodami kryptograficznymi, może być wykorzystana do kompresji dowodów.
8th Lindau Nobel Meeting in Economic Sciences, 28/08/2025, Lindau. Foto: Christian FlemmingHeidelberg Lecture by Yael Tauman Kalal

Przebieg kariery

Przypomnijmy, że Kalai ukończyła Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie w 1997 roku, a w 2001 roku uzyskała tytuł magistra w Instytucie Naukowym Weizmanna, pracując pod kierunkiem Adiego Shamira. W 2006 roku zrobiła doktorat na MIT pod kierunkiem Shafiego Goldwassera.

Po studiach podoktorskich w Microsoft Research i Instytucie Weizmanna została członkiem wydziału Georgia Institute of Technology. W 2008 roku zaczęła pracę w Microsoft Research, a w 2024 roku została profesorem na MIT. Jest członkiem Rady Doradczej ds. Nauki w Instytucie Badań Obliczeniowych i Eksperymentalnych w Matematyce (ICERM).

Kalai jest znana ze współtworzenia tzw. podpisów pierścieniowych, które stały się kluczowym elementem wielu systemów, takich jak Cryptonote i Monero (kryptowaluta). Jej prace obliczeniowe znajdują też zastosowanie w chmurze obliczeniowej.

W 2022 roku otrzymała nagrodę ACM Prize in Computing „za przełomowe odkrycia w zakresie obliczeń i fundamentalny wkład w kryptografię”.

***

Lindau. Cytat dnia:
„Myślę, że istnieje wiele możliwości nauczenia się czegoś o bankach, wykorzystując teorię gier”.
Philip H. Dybvig, laureat nauk ekonomicznych 2022
Wybrane dla Ciebie